Nieuw
Palmpasen
Palmpasen
Palm. Palmpasen
Eikoerei,
’t Duurt nog ene zondag
Dan krijgen we een ei.
Zondag 10 april is het Palmpasen, altijd de zondag voor Pasen. Gelegenheid voor de kinderen om hun feestelijk versierde palmpasenstokken in een optocht te laten zien. Dat was tenminste in vroeger dagen zo.
Het gebruik heeft te maken met de intocht van Christus in Jerusalem waarbij een palmtak werd gedragen. De versieringen van Haantjes, kuikentjes, vogeltjes, eitjes e.d. hebben een relatie met meer heidense gebruiken die met de lente te maken hebben.
Ik vond twee foto’s van Palmpasenoptochten, eentje uit 1940 waarbij we een straat vol kinderen zien maar bijna onzichtbaar onder de Palmpasenversieringen met twee dames als begeleiding. Verder lezen
Ootje Driehoed
door Ruud Meijns
De vrouw in de traditionele kledij is Ootje Driehoed heb ik uit goede bron vernomen. Ik neem zomaar aan dat het een bijnaam is vanwege haar hoedjes maar het kan net zo goed een familienaam zijn. Volgens mij staan zij en haar begeleidster op het bruggetje dat van ’t Ventje over de Vaart richting de Provincialeweg liep.
Ootje was een koosnaam voor grootmoeder, afgeleid van grootje. Er bestaat ook een oud versje dat gaat:
“ Waar heb je zoo lang weest?”
“Bij Ootje.”
“Wat heb je daar edaan?”
“Kindje wiegd”
“Wat heb-je d’r voor krege?”
“Stuk kees en brood mit ’n gulde.”
Bij een veiling in Oostzaan (1882) zag ik het volgende: ‘Een best stuk weiland genaamd “het Ootjesstuk”, gelegen op het Zuideinde’. En in dezelfde veiling nog een best stuk weiland genaamd: “het noorder stuk van Ootje”. Ook in Zaandam werd geveild aan de Oostzijde, ‘aan- en benoorden de Zuidervaldeursloot twee stukken weiland genaamd: “de Vrijheid” en “Ootje Dol”.
En dit is allemaal waar, ik neem jullie niet in het Ootje.
Gesprek met Jan Hardeman oud melkhandelaar
door Ruud Meijns
Hij is in oktober 1961 in de Rosmolenwijk begonnen als melkhandelaar. Geboren en getogen Oud-Loosdrechter. Zijn vrouw kwam uit Weesperkarspel, ze zijn in 1961 getrouwd. Daarvoor werkte Jan ook al als melkboer o.a. in Vreeland en Hilversum, maar dat was nog bij een baas op provisiebasis. In 1961 hebben ze een melkzaak overgenomen van dhr. J.A. Sengers en in 1995, hij was toen 60 jaar, zijn ze gestopt.
Aan de straatkant, aan de Rosmolenstraat hoek Hovenierstraat hadden we een winkeltje, net als van Langelaar. We waren concurrenten, maar altijd hele goeie vrienden geweest. 
Je was een zelfstandig ondernemer, maar je had ook een buurtfunctie. Toen ik het overnam betaalde ik voor de wijk, voor de goodwill en ik betaalde voor ‘de zaak’ f xx.000,–. (geleend bij de melkfabriek). Daar zat niet eens het huis bij, dat heb ik een paar jaar later kunnen kopen. We zijn hier blijven wonen, maar de helft van de woonkamer zoals die nu is, was winkel. Je had een koeling erin en waar nu het raam zit was toen een deur.
Rosmolenstraat, gezien vanaf de hoek Schoolomeesterstraat eerst de groentewinkel van Buijs en dan de melkwinkel op de hoek van de Hovenierstraat Verder lezen
De Zaanstreek in oorlogstijd
Op 17 april presenteert filmhuis De Fabriek “De Zaanstreek in Oorlogstijd”, een film van Robert Terlingen en ErikSchaap. Aan de hand van veelal nooit eerder vertoonde, originele beelden uit de jaren 1939-1945 de geschiedenis van onderdrukking en verzet, maar tonen ook de dagelijkse gang van zaken in de voormalige Zaangemeenten.
Meerdere archieven en particulieren stelden het gebruikte materiaal beschikbaar. Voor het eerst is in deze unieke documentaire het complete Zaanse oorlogsverhaal op film te zien. Van de bezetting tot de Hongerwinter en van de Jodenvervolging tot de bevrijding. Frans Hoving, archivaris van het Gemeentearchief Zaanstad, leidt De Zaanstreek in oorlogstijd in.
De Fabriek – zondag 17 april – 14.10 uur.
Eindpunt voor speeltuinvereniging Het Westen
door Ruud Meijns
Het doek is gevallen voor de speeltuinvereniging die op 10 juni 1925 werd opgericht. 
Het clubhuis aan de Hogendijk is verkocht en de opbrengst is gedoneerd aan allerlei verenigingen in de Zaanstreek die in hun doelstellingen iets voor kinderen doen. Bestuurslid Ingrid Bakker vertelde dat het bestuur er al een tijdje tegenaan zat te hikken, maar dat de kosten te hoog waren en de belangstelling te laag was om nog langer door te gaan. Zelfs op een uitgeschreven laatste vergadering kwam niemand meer opdagen. Verder lezen
Vrouwenbeweging 1950-2000
De tentoonstelling ‘Zaanse Vrouwenbewegingen 1950-2000 : Er is een stad waar vrouwen willen wonen’ is te bezichtigen in de publiekshal van het Stadhuis, Stadhuisplein 100 te Zaandam van 22 februari tot en met 15 april 2022.
Schilders van de Zaan
Bij uitgeverij W. Books verschijnt 2 maart aanstaande het boek ‘Schilders van de Zaan’ van de hand van Henk Heijnen. Heijnen is zeker bekend met de Zaanse schilderkunst. Heijnen studeerde kunstgeschiedenis en heeft verschillende boeken op zijn naam staan over de Zaanse schilderkunst. Daarnaast is hij als conservator verbonden aan het Zaans Museum en de vereniging de Zaansche Molen.
Op de voorplaat staat een werk van Peter de Rijcke die met zijn heldere kleuren bij velen bekend is. Naast de Rijcke is een grote keuze gemaakt uit de schilders die met de Zaanstreek verbonden zijn. Het is een flink boek geworden met ruim 200 afbeeldingen op 240 bladzijden.
Het is een mooi verzorgd boek en voor een kijkje in het boek, kijk bij ‘inkijkexemplaar’ en voor meer informatie kunt u hier terecht:
Z.F.C.-jeugd in 1946 naar Appelscha
door Ruud Meijns
Zo vlak na 5 jaren bezetting werd vooral aan de jeugd veel aandacht besteed. Wie de jeugd heeft, heeft de toekomst is het gezegde en door tal van organisaties werden kampen georganiseerd. Door de oorlog was de regelmaat en ook de orde enigszins zoek geraakt bij de jeugd. 
Bovendien was het wel weer eens nodig om de jongeren een leuke tijd met elkaar te laten beleven. De Stichting Jeugdzorg had als doel om grote groepen kinderen van alle gezindten tussen de 12 en 17 jaar een week lang een fijne vakantie te bieden. Verder lezen
Het huis van Zemel
door Ruud Meijns
In het blad Anno, nr. 88, stond een verhaal van J. Zaal over ‘Het huis van Zemel’, een intrigerende titel. Wie was Zemel en waar stond dat huis? Dhr. Zaal had een tekening bij het artikel gevoegd ter verduidelijking.
Het huis van Zemel lag aan het Sloperspad, een pad dat als zovele paden haaks op de Westzijde lag ongeveer ter hoogte van de werf van Pieter Bon tegenover de Frans Halsstraat. Aan het eind stond molen de Huisvrouw. Verder lezen
Scheepswerf Vooruit
Voor scheepswerf ‘Vooruit’ aan de Zuiddijk is na ruim 100 jaar het einde gekomen. De werf begon in 1921 in Koog aan de Zaan met het repareren van boerenpramen en dekschuiten. Al snel ging men over tot nieuwbouw van schepen. De scheepswerf begon als een coöperatie met 20 werknemers. In 1936 werd het bedrijf naar de Zuiddijk in Zaandam verplaatst.
Tijdens de oorlog viel de productie nagenoeg stil en nam het aantal deelnemers in de coöperatie af. Na 1945 was de coöperatieve opzet niet langer houdbaar. In de jaren ’50 legde de werf Vooruit zich toe op het bouwen, verbouwen en repareren van binnenvaartschepen, sleepboten, kleine tankschepen, treilers en andere schepen voor de visserij, woonboten, tjalken, klippers enzovoorts. Ondanks de steun van buurman kranenbedrijf Kenz Figee is er nu een einde gekomen aan een aansprekende scheepswerf.
foto en info: Gemeentearchief Zaanstad
Brand Zuiddijk 65 – Aanvulling
door Ruud Meijns
Van W. Visser (Timmerfabriek Visser) kreeg ik een aanvulling op het artikel over de brand in de drogisterij op Zuiddijk 65 in november 1949.
(zie artikel: https://www.staging27.historisch-zaandam.nl/brand-zuiddijk-65/).
In 1950 kreeg dhr. Smit van drogisterij ‘Het Zuiden‘ vergunning om een nieuw pand te laten bouwen en hij nam daarvoor de Zaanse architect Jaap Schipper in de arm.
Patrouillevaartuig van de waterpolitie de RP XV / RP 15
Wij kregen het verzoek van Klaas Pater uit Vinkeveen om te zien of er nog verhalen of foto’s in omloop zijn van bovengenoemd patrouillevaartuig. De RP 15 heeftvanaf 1921 tot en met 1945 dienst heeft gedaan bij de waterpolitie van Zaandam . De bemanning bestond o.a. afwisselend uit de heren; Kossen, Starreveld, Molenmaker, Ehlhardt .
Zeer waarschijnlijk is de RP 15 het oudste nog bestaande politievaartuig van Nederland , gebouwd in 1908 bij de Kromhoutwerf in Amsterdam , de afmetingen zijn 16,00 meter x 2,94 meter.
Pater is al enige tijd bezig met de restauratie van het voormalig patrouillevaartuig van de waterpolitie en zou graag wat verhalen of, als die er zijn, foto’s van het vaartuig leren kennen. Hieronder een foto van een gelijkwaardige boot.
Nieuwe film over de bevrijding
door Gonda en Ruud
Op het kanaal van Historisch Zaandam op YouTube is een recent gedoneerde film te zien van de bevrijding van Zaandam. Unieke beelden. Verder zijn er meer films te zien van het oude Zaandam zoals de sloop van het Fransepad en de Peperbuurt. Gaat dat zien!
Klik hier voor YouTube.
https://www.youtube.com/channel/UCaqLl5D_HK0VgNXFQW4kRlw/videos
Het grote en het kleine Glop
door Ruud Meijns
U weet wel, het Grote Glop ligt ten zuiden van de Bernhardbrug waar het Zaanse huis staat dat door Monet is geschilderd en het Kleine Glop is de ruimte tegenover de plek waar vroeger Kan Palen was gevestigd. U weet ook dat er plannen zijn om het gebied vanaf de Zaan en het Kogerveld met elkaar te verbinden en er een nieuw en mooi gebied van te maken.
Voormalig stadarchitect Sjoerd Soeters vertelt al lopend in een filmpje ( Kijk: https://kanaandezaan.nl/ ) over de plannen en dat er op die plek ook een restaurant met steigers en aanlegplaatsen in de Zaan zou komen waar nu het Kleine Glop ligt. Bewoners uit de omgeving en liefhebbers van de open aanblik van de Zaan zijn daar zo van geschrokken dat ze een website hebben ontwikkeld. Als u meer wilt weten kijk dan op: https://www.zaanseglop.nl/
Van GEB naar NUON
door Ruud Meijns
Recent is het Nuon gebouw aan de Vincent van Goghweg gerenoveerd en omgetoverd tot appartementen. Misschien is het aardig om de geschiedenis van de huisvesting van het Gemeentelijke Electriciteits Bedrijf eens te bekijken.
De levering van elektriciteit begon in Zaandam op 10 augustus 1914 met de levering van stroom vanuit Amsterdam. Het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog was een spelbreker. 
Materialen, apparaten waren moeilijk of tegen zeer hoge kosten aan te schaffen. Het ontwerp voor het kantoorgebouw aan de Oostkade was wel al klaar inclusief het transformatorhuis dat aan de achterkant, aan de Zuiddijk kwam. De tekening is al van 1914 en de aanbesteding van het gebouw vond plaats op 18 juni 1915, aannemer en architect Jb. van Sante uit Zaandam was de laagste inschrijver. De eerste paal ging de grond in op 19 juli 1915 en in 1917 werd het pand opgeleverd.
Het Gemeentelijk Electriciteits Bedrijf Zaandam GEB aan de Oostkade Verder lezen