Nieuw
Winter 1940 – 1941
door Ruud Meijns
Wij kregen een stel foto’s van dhr. Ben Bonte waarop te zien zijn schaatsers op een bevroren Hanenpadsloot en personeel van het bedrijf Exter dat daar tot eind jaren zestig heeft gestaan. De winterfoto’s zijn gemaakt in de winter van 1940-1941. Van de foto van het personeel is geen datum bekend. Verder lezen
In Memoriam Gerrit Klaas Swartsenburg
door Ruud Meijns
Gerrit Swartsenburg is 16 februari overleden. Hij was van 1925. Ik heb hem leren kennen toen ik oud-leerlingen van de Ambachtsschool sprak. Hij had een geweldig geheugen want de eerste keer dat ik heb bezocht kwam ik in een lange gang aanlopen en stond hij me op te wachten. Van een meter of twintig riep hij me toe, ‘Jij hebt in de Czaar Peterstraat gewoond’. Dat klopte, maar ik kende meneer Swartsenburg helemaal niet, maar mijn gezicht had hij wel onthouden.
Ik wil hem hier met het verhaal dat we eind 2017 hebben gemaakt gedenken. Hier is de link: http://zaanseverhalen.nl/2017/11/09/gerrit-swartsenburg/
Angst voor water
door Herman Aartsen
Het zal in het laatste of voorlaatste oorlogsjaar zijn geweest dat de mare rondging dat Zaandam Zuid onder water gezet zou worden. Ik was een hummel van vijf , zes jaar en woonde met mijn ouders op de Acaciastraat in een nogal geïsoleerd liggende nieuwbouw wijk ten Oosten van de Zuiddijk in de polder Oostzaan. Verder lezen
Nieuw boek – Erik Schaap
De levens van Johnny de Droog.
Verzetsman en verrader
Erik Schaap heeft een nieuwe uitgave aan zijn toch al imposante reeks boeken over de Tweede Wereldoorlog toegevoegd. Ditmaal is de hoofdpersoon Johnny Droog, een fietsenmaker uit Arnhem die op een nietsontziende wijze jacht maakte op Joden en verzetsmensen. Waarom wisselde hij van goed naar fout? Schaap probeerde hier antwoorden op te vinden in archieven die recent geopend werden. Verder lezen
De Stelling van Amsterdam en de Watersnood van 1916
door Kees Bruins
Deze titel is een mond vol, dat geef ik toe, maar uit deze voorstudie over de Stelling van Amsterdam blijkt duidelijk waarom het gebied in 1916 zo kon overstromen. Bij de verdediging van Amsterdam, wat de bedoeling van de Stelling was, was het juist de bedoeling dat men legers kon tegenhouden door hele gebieden onder water te zetten. Op één van de kaartjes in dit stuk van Kees Bruins is precies te zien hoe het in 1916 is gegaan.
Kees Bruins is een expert op het gebied van waterbouwkundige werken en militaire verdedigingswerken. En ook dit artikel is weer een bewonderingswaardig voorbeeld van zijn ijverig onderzoek en zijn kennis op deze gebieden. Ik kan u dit van harte aanbevelen. Het is in PDF dus u kunt het, als u daar prijs op stelt, ook downloaden. Voorstudie van de Stelling van Amsterdam met een Fort ten zuiden van Zaandam
Nic de Carpentier
Voor liefhebbers van het oude Zaandam, met de straatjes, de paden en nu allang verdwenen plekken is er in Zaans Groen de tentoonstelling met werk van Nic de Carpentier.
Nic de Carpentier (1882-1965) was aquarellist, etser en schilder van voornamelijk taferelen in en om de Zaanstreek. Hij was autodidact en nam lessen bij Ko Koeman.
Wat zijn onderwerpen betreft bleef hij dicht bij huis. De straatjes en paden in de buurt en de mensen in de buurt, dat waren zijn onderwerpen. Verder lezen
Waterpolo
Van onze vrienden van het Historisch Genootschap Crommenie ontvingen enkele foto’s uit de waterpolo-geschiedenis van de vereniging Nereus. Als zelfstandige club bestaat Nereus niet meer, ze is opgegaan in vereniging ‘De Zaan’.
Bij de foto’s gaat het om twee gelegenheden. Verder lezen
Zilveren Meester Werken uit de Zaanstreek
Vrijwel wekelijks ontvangen wij van onze leden boeken en/of documentatie over Zaandam. De boekencollectie is inmiddels gegroeid tot meer dan 400 titels. Van Jeanne D. Douwes en Arno J. Bruitsman ontvingen wij recent een exemplaar van ‘Zilveren Meester Werken uit de Zaanstreek’, een historische biografie van de Joodse Zilversmedenfamilie S.I. Vet & Zn. uit Zaandam. Wij zijn erg blij dat we dit hun prachtige boek aan onze collectie mochten toevoegen. Verder lezen
De glas-in-lood-ramen van het Sint Jan/Johannes Ziekenhuis
OPROEP !!
De Commissie Historie Zaanse Ziekenhuizen wil graag weten waar de ramen die ooit boven de hoofdingang van het St. Jan Ziekenhuis zaten, zijn gebleven. Het waren glas-in-lood-ramen van de bekende glazenier Trautwein. Zijn ergens opgeslagen, zijn ze vernietigd, niemand weet het. Help het raadsel oplossen. Verder lezen
E.P. Clijnk – De Roomse Reus
Een Roomse Reus, zo noemde journalist Wim Swart Everhard Petrus Clijnk uit Zaandam. Clijnk was bestuurder van een groot aantal rooms-katholieke organisaties en zat ruim dertig jaar voor de katholieke politiek in de Provinciale Staten van Noord-Holland.
Maar hij wordt ook wel de redder van de Kalverpolder genoemd. Een beetje overdreven? Nee, want er zit wel degelijk een waarheid in deze uitspraak. Verder lezen
Sophiastraat heet nu Koerakinstraat
De Sophiastraat in 1976, foto GAZ 22.04197
De Sophiastraat was een zijstraat van de Hogendijk tegenover het Rustenburg. In deze straat waren twee doodlopende dwarsstraatjes, de 1e Sophiadwarsstraat en 2e Sophiadwarsstraat. Verder lezen
Koesteeg – een hindernis
door Ruud Meijns
Het Czaar Peterhuisje op het Krimp was tot begin vorige eeuw vanaf de Hogendijk te bereiken via twee kleine bruggetjes. Het eerste bruggetje lag bij de Lage Horn en het tweede gaf toegang via de Koesteeg.
Voor de goede orde er was nog geen Czaar Peterstraat, nog geen Czarinastraat en geen Russische buurt. Achter het Krimp en het Czaar Peterhuisje lag het Krimperven.
Door velen werd de toegang door de krappe Koesteeg als een karakteristieke toegang gezien die bijdroeg aan de folklore rond het huisje. Anderen vonden dat je hoogwaardigheidsbekleders niet door zo’n armzalig steegje kon laten wroeten. Verder lezen
Nieuwjaarsoverdenking
door Gre Luttik
Ach, met oud en nieuw dan denk ik aan de jaarwisseling aan het Hanenpad.
Wie had daar geld voor vuurwerk? Niemand toch, of het moest iemand zijn die met een air van: ik zal ze even een poepie laten ruiken, toch wat rotjes en schlemielige vuurpijlen had gekocht. Met afsteken wachtte hij tot hij alle aandacht van de buren op zich wist gevestigd.
Enkele seconden vóór middernacht begonnen schepen in de Amsterdamse haven te toeteren. Dan volgden de eerste, kleinere schepen in de Zaandamse haven.
Die middag hadden we nog met Schaap een rondje gevaren. Onze opdracht was om te kijken of er een héél groot schip voor de wal lag. Vaak kwam zo’n schip uit Rusland.
“ Ja hoor, er ligt toch een joekel”!
En dan was het wachten tot die joekel ging toeteren. Dat was geen toeter, het was de aankondiging van het Laatste Oordeel!
De laatste regel van het lied: ‘Uren, dagen, maanden, jaren’, kreeg door dit zware basgeluid een extra dimensie. Het trilde ook in je ribbenkast.[1]
Tegelijk met de schepen begonnen ook de kerkklokken te beieren. Natuurlijk eerst de 12 slagen van het uurwerken van de Oostzijderkerk in de Klauwershoek en de Bonifatius. En ondertussen de drie kleine klokkies van de Kerk aan de Dirk de Kortestraat.
En zo ontstond er een psychedelisch concert waar we met verrukking naar luisterden.
Als de schepen en de kerken één voor één bedaarden, kwam die ene buurman achter zijn hekje vandaan, posteerde zich op de Hanenpadkluft en begon met zijn voorstelling. Als zijn voorraad knal- en fluitwerk op was keek hij trots om zich heen alsof hij wilde zeggen:” Ziezo, dat was mijn toegift, waar is het applaus?”. Draaide zich om en verdween achter zijn poortje en trok vervolgens zijn voordeur achter zich dicht.
“ Wat een rust, hè?” verzuchtte mijn moeder. We namen nog een chocomelk met slagroom.
Het nieuwe jaar had zich voorgesteld. Het oude was vertrokken.
P.S. Ik wens jullie een mooi, gelukkig en vooral, in alle opzichten, een probleemloos 2020.
Gre
[1] Uren, dagen, maanden, jaren vliegen als een schaduw heen. De eerste regel uit een lied van Johannes de Heer.
Nieuwjaarswens
Er is een jaar voorbij, tijd voor een wens voor het volgende jaar. Verder lezen
Zaandams Volkstoneel
door Ruud Meijns
‘Wie had dat ooit gedacht’, schrijft Kees Ackerman in het boek met jaarverslagen, ‘dat vanuit een groepje werkloozen die voor zichzelf en voor anderen toneeluitvoeringen gaven, nog zulk een vereeniging zou groeien’.
Zaandams Volkstoneel werd opgericht 15 januari 1931. In een terugblik op 30 juli 1939 schrijft Kees Ackerman (secretaris) dat de naam ‘Zaandams Volkstoneel’ de definitieve naam voor dit gezelschap zal zijn. Tot die tijd stond het gezelschap onder de naam ‘Het Zaandamsch Werkloozen Toneel’ in de theaters. Over de periode vanaf 1931 had dhr. A.N. Severs al een begin gemaakt met een verslag waar Ackerman dankbaar gebruik van heeft gemaakt. Verder lezen