Wandelingen
De Prins Hendrikkade
door Simon Greve
De Zuiddijk was de vroegere zeedijk. Die dijk hield de Zaan buiten de polders van Oost-Zaandam. Een Zaan die destijds nog eb en vloed kende want er bestond nog een open verbinding naar de Zuiderzee die pas verdween toen het Noordzeekanaal werd aangelegd. Het waterpeil kon wel een meter verschillen tussen eb en vloed.
Toch ligt de Zuiddijk nu niet meer direct aan de Zaan. Er ligt immers een hele woonwijk tussen de Zaan en de Zuiddijk tegenwoordig. Met direct tegen de Zaan aan nu de Prins Hendrikkade. Zuiddijk, Monet, 1871 Verder lezen
Wandeling langs monumenten
door Simon Greve
Regelmatig wandelen leden van de werkgroep Erfgoed van onze vereniging door delen van Zaandam om te kijken hoe het staat met de monumenten en met panden die mogelijk het beschermen waard zijn. Eventueel kan dat via contact met de gemeente leiden tot aanwijzing van een nieuw monument.
Vandaag willen we kijken hoe het staat met het onderhoud van monumenten. Dat kan dan leiden tot contact met de afdeling Erfgoed van de gemeente. Bijvoorbeeld in het geval van slecht onderhoud van een pand. Of in gevallen waarbij een bouwvergunning niet nageleefd wordt met schade aan een monument tot gevolg.
We wandelen door het centrum en beginnen op de Hogendijk bij het Zaantheater. Het centrum heeft, als oudste deel van Zaandam, veel monumenten, zeker op de Hogendijk. Meer over dit gebied en de historie daarvan kunt u lezen in: Russische Buurt cultuurhistorische verkenning.doc. Onze gemeente heeft van veel delen van Zaandam dit soort verkenningen gemaakt en ze zijn heel interessant. Maar ook op onze eigen site staan interessante verhalen. Bijvoorbeeld: Tijdreis door de Russische buurt of Hogendijk 5 – Patentolie – Avis –
Sloot langs het Krimp, 1900_21_21547.GemeentearchiefZaanstad Verder lezen
Een onverwacht mooi stukje van Zaandam
door Simon Greve
Met de werkgroep Erfgoed van de vereniging Historisch Zaandam maken we gehuld in groene hesjes regelmatig wandelingen door Zaandam om te bekijken welke panden beschermenswaardig zijn. En mogelijk een monumentstatus zouden kunnen krijgen. Of waar het fout dreigt te gaan qua onderhoud of sloopplannen. Behoud van historische waarden is dan het doel. Onderstaand een beeld van de werkgroep.
Dit keer waren we aan de Oostzijde met een start aan de noordkant van de Bernhardbrug (Oostzijde 242) en een wandeling in Noordelijke richting. Een plek waar ik vrijwel nooit kom en waar ik geen bijzondere verwachtingen bij had. Maar dat bleek ten onrechte!
De Oostzijde is een van de oudste structuren van Zaandam. Men begon met de dijken en de dam, langs het IJ de Hogendijk en de Zuiddijk, langs de zaanoevers de lagen dijken. En waar in het centrum van Zaandam al snel de paden het land in groeiden was dat op de plek van onze wandeling pas veel later het geval. Tot na de tweede wereldoorlog was er, na de eerste rij woningen, vooral weiland met sloten achter de dijk. Natuurlijk stonden in dat weiland aan die sloten molens en liepen er smalle voetpaden naar die molens. Maar dit waren, op een enkele uitzondering na, geen paden met huizen. Verder lezen
Een wandeling door de Burgemeestersbuurt
door Simon Greve
Onlangs waren we met de werkgroep Historisch Erfgoed in de Burgemeestersbuurt. Met een begin van de wandeling bij Slijterij Vonk in de Tuiniersstraat. En dan valt me iedere keer weer op dat dit deel van Zaandam tussen de A.G. Verbeekstraat en de Klaas Katerstraat zo heel anders overkomt dan de strakke wijken die even verderop liggen. Delen van de oude pad structuur zijn in dit deel nog zichtbaar, maar veel is er niet van over. Er zijn winkels, bedrijven, parkeerterreinen en woningen dwars door de oude structuur heen gebouwd zonder veel onderling verband, waardoor het hier wat rommelig overkomt.
Kijk bijvoorbeeld naar de Prinsenstraat. Tegen de Zuiddijk aan liggen nog wat oude woningen van die straat, dan komt de Dekamarkt er tussendoor en vervolgens komen weer wat huizen van de oude Prinsenstraat, maar onderbroken door de nieuwbouw van de Cronjestraat. En aan het eind liggen weer wat oude huizen van de oorspronkelijke Prinsenstraat. Soms bouwde men nieuwe panden op de rooilijn, soms daar ruim achter. Rommelig, alsof in de jaren zeventig er maar wat aan gebouwd is zonder oog voor wat er al was.
Daarnaast ook staan in het gebied tussen de Touwslagerstraat en de St. Caterijnestraat vele kleine bedrijfjes. Waarvan de panden niet altijd een geheel vormen met elkaar en die ook niet altijd goed onderhouden zijn. Tegelijk ligt er tussen de Zuiddijk en de Tuiniersstraat een winkelgebied waar ook weinig structuur in zit. Wat autobedrijven, een kinderdagopvang, een loodgieter. Ook dat maakt dit gebied wat rommelig en een totaal contrast met de echte burgemeesterbuurt straten als bijvoorbeeld de Burgemeester ter Laanstraat. Die lijken getekend met een liniaal en hebben veel min of meer eenvormige woningen in een lange rij. Verder lezen
De werkgroep Erfgoed en Ruimte wandelt
door S. Greve
Zaandam heeft natuurlijk niet alleen wijken met een heel lange historie. Er zijn ook naoorlogse wijken. Die mogelijk ook unieke kenmerken hebben. En dus het beschermen waard zouden kunnen zijn. En vanwege een gesprek met de gemeente over naoorlogse wijken heeft de werkgroep op 2 september gewandeld door een typisch naoorlogse wijk. Namelijk door de Laan der Vrijheid en door de straten genoemd naar de helden uit de oorlog, de verzetsstrijders. Mensen als Walraven van Hall of George Louis Jambroes, die vielen voor onze vrijheid. Voor wie aan de muur van het pand George Louis Jambroesstraat 6 een beeld ingemetseld is.
Natuurlijk is een naoorlogse wijk heel anders dan de straten en wijken waar we tot nu toe onderzoek deden. Een Zuiddijk of een Hogendijk hebben vele honderden jaren historie met alle bouw en verbouw van dien. Dat heeft onze wijk van vandaag niet. Natuurlijk is er wel eens wat aangebouwd of verbouwd, maar de basis van alle woningen is nog steeds intact en goed herkenbaar.
Toen deze huizen gebouwd werden keken de bewoners van de Laan de Vrijheid uit over het Oostzijderveld. Met boerderijen, de houtloodsen van Middelhoven en nog een enkele molen. Met veel groen weiland en sloten. In de verte was Oostzaan zichtbaar want de Coentunnelweg lag er nog niet. Om u een indruk te geven van het Oostzijderveld destijds bij deze een foto van een boerderij aan de Gouw uit 1962 (auteursrecht bij de gemeente). Verder lezen